ĐỪNG SO SÁNH VỚI AI, CHỈ CẦN VƯỢT QUA CHÍNH MÌNH CỦA NGÀY HÔM QUA.

 

ĐỪNG SO SÁNH VỚI AI, CHỈ CẦN VƯỢT QUA CHÍNH MÌNH CỦA NGÀY HÔM QUA.

Lm Anmai,CSsR

Có một thứ mệt mỏi rất âm thầm nhưng lại làm hao mòn tâm hồn con người từng ngày, đó là mệt mỏi vì so sánh. Ta so sánh mình với người này, người kia, với bạn bè cùng tuổi, với người quen trên mạng xã hội, với những ai có vẻ thành công hơn, giàu hơn, đẹp hơn, được yêu thương hơn, được công nhận hơn. Ta nhìn thấy họ đi nhanh, rồi tự trách mình sao còn chậm. Ta thấy họ có điều mình chưa có, rồi tự thấy đời mình thiếu thốn. Ta thấy họ được khen, rồi thấy mình như bị bỏ quên. Ta thấy họ nở hoa, rồi tưởng khu vườn của mình đã chết.

Nhưng thật ra, điều làm ta khổ nhiều khi không phải là vì ta không có gì, mà vì ta cứ nhìn quá lâu vào phần đời của người khác mà quên chăm sóc phần đời của mình. Ta quên rằng mỗi người có một hành trình riêng, một nhịp đi riêng, một vết thương riêng, một ơn gọi riêng, một mùa hoa riêng. Không ai sống thay cuộc đời của ai. Không ai biết hết những đêm dài phía sau nụ cười của người khác. Không ai thấy hết cái giá phía sau thành công của người khác. Và cũng không ai có quyền đo giá trị của mình bằng thước đo của cuộc đời người khác.

Đừng so sánh với ai. Vì khi so sánh, ta thường lấy hậu trường của mình để đối chiếu với sân khấu của người khác. Ta lấy những ngày mệt mỏi, những lần thất bại, những nỗi lo thầm kín của mình để so với những bức ảnh đẹp, những câu chuyện thành công, những khoảnh khắc lung linh mà người khác chọn đăng lên. Nhưng đời người không phải chỉ là vài tấm hình sáng đẹp. Đằng sau ánh đèn nào cũng có bóng tối. Đằng sau nụ cười nào cũng có những điều không nói. Đằng sau sự vững vàng nào cũng từng có những lần chao đảo. Nếu chỉ nhìn bên ngoài rồi tự kết án mình, ta đang bất công với chính tâm hồn mình.

Có người thành công sớm, có người nở muộn. Có người tìm thấy con đường của mình khi còn rất trẻ, có người phải đi qua nhiều ngã rẽ mới nhận ra đâu là lối Chúa muốn mình đi. Có người được trao nhiều cơ hội, có người phải tự mở từng cánh cửa bằng kiên nhẫn và nước mắt. Có người bước nhanh vì hành trình của họ nhẹ hơn. Có người bước chậm vì trên vai mang nhiều điều nặng nề mà người khác không thấy. Vì thế, chậm không có nghĩa là thua. Đến sau không có nghĩa là kém. Chưa nở hoa không có nghĩa là không có sức sống.

Điều quan trọng không phải là hôm nay ta đứng ở đâu so với người khác, mà là hôm nay ta có tốt hơn chính mình của ngày hôm qua không. Hôm qua ta dễ nóng giận, hôm nay ta biết im lặng thêm một chút, đó đã là tiến bộ. Hôm qua ta buồn là buông xuôi, hôm nay ta buồn nhưng vẫn đứng dậy làm điều cần làm, đó đã là trưởng thành. Hôm qua ta bị một lời nói làm tổn thương cả ngày, hôm nay ta biết đặt xuống sớm hơn, đó đã là mạnh mẽ. Hôm qua ta sống trong mặc cảm, hôm nay ta biết nhìn mình bằng ánh mắt nhân từ hơn, đó đã là một bước rất đẹp.

Đời sống không cần lúc nào cũng phải có những cú nhảy vọt. Nhiều khi điều làm nên một con người vững vàng không phải là những thay đổi ngoạn mục, mà là những cải thiện nhỏ bé được lặp lại mỗi ngày. Mỗi ngày tốt hơn một chút. Mỗi ngày bớt một lời cay nghiệt. Mỗi ngày thêm một lời tử tế. Mỗi ngày bớt một lần than trách. Mỗi ngày thêm một lần biết ơn. Mỗi ngày bớt một chút ganh tỵ. Mỗi ngày thêm một chút bình an. Mỗi ngày bớt sống theo ánh mắt người đời. Mỗi ngày thêm một chút trung thành với điều Chúa đặt trong lòng mình.

Chậm mà chắc. Câu ấy nghe rất bình thường, nhưng lại chứa một sự khôn ngoan lớn. Vì những gì lớn lên quá nhanh đôi khi cũng dễ đổ vỡ rất nhanh. Một cái cây muốn vững phải có thời gian bén rễ. Một tâm hồn muốn sâu phải có thời gian được gọt giũa. Một nhân cách muốn đẹp phải có thời gian được rèn luyện qua những điều nhỏ. Một đức tin muốn vững không thể chỉ sống bằng cảm xúc nhất thời, mà phải được nuôi bằng cầu nguyện, thử thách, kiên trì và lòng tín thác.

Đừng xem thường những bước nhỏ. Một bước nhỏ hôm nay vẫn hơn là đứng yên mãi trong mặc cảm. Một việc tốt nhỏ vẫn hơn là chỉ ngồi mơ về một sự thay đổi lớn. Một quyết tâm nhỏ được giữ mỗi ngày có thể làm nên một đời sống mới. Người ta không trở nên trưởng thành chỉ sau một đêm. Người ta trưởng thành từ những lựa chọn rất âm thầm: chọn không trả lời bằng giận dữ, chọn không nói xấu dù có cơ hội, chọn không bỏ cuộc dù lòng rất mệt, chọn cầu nguyện dù không còn nhiều cảm xúc, chọn sống tử tế dù không ai nhìn thấy.

Thế giới hôm nay làm ta dễ nôn nóng. Mọi thứ đều muốn nhanh: thành công nhanh, nổi tiếng nhanh, giàu nhanh, thay đổi nhanh, được công nhận nhanh. Nhưng đời sống nội tâm không thể lớn lên bằng sự vội vàng. Đức hạnh không thể hình thành trong vài ngày. Bình an không thể mua bằng vài khẩu hiệu. Sự trưởng thành không đến từ việc ta lao thật nhanh để vượt qua người khác, mà đến từ việc ta biết đi đúng hướng, đi bền bỉ, đi với một trái tim không đánh mất mình.

Có khi Chúa không cần ta trở thành người giỏi nhất, nổi bật nhất, được ngưỡng mộ nhất. Chúa chỉ cần ta trung thành với phần đất nhỏ Ngài giao. Chúa không hỏi ta tại sao không giống người kia. Chúa không hỏi ta tại sao không thành công bằng người nọ. Chúa chỉ hỏi ta đã dùng những ơn Chúa ban thế nào, đã sống yêu thương ra sao, đã can đảm đứng dậy sau những lần vấp ngã chưa, đã biết tha thứ cho chính mình chưa, đã cố gắng trở nên tốt hơn trong âm thầm chưa.

Mỗi người chúng ta được Chúa dựng nên không phải để làm bản sao của ai, mà để trở thành chính mình trong ánh sáng của Ngài. Một bông hoa hồng không cần ganh với hoa sen. Một nhành cỏ nhỏ không cần tự khinh vì mình không phải cây cổ thụ. Mặt trời có vẻ đẹp của mặt trời, trăng có vẻ đẹp của trăng, ngôi sao có vẻ đẹp của ngôi sao. Nếu hoa hồng cứ buồn vì không thơm như hoa lài, nếu hoa lài cứ tủi vì không rực như hoa hướng dương, thì mỗi loài hoa sẽ đánh mất niềm vui được là chính mình.

Con người cũng vậy. Ta sẽ mệt mỏi vô cùng nếu cứ cố sống cuộc đời của người khác. Ta sẽ kiệt sức nếu cứ chạy theo chuẩn mực của đám đông. Ta sẽ đánh mất bình an nếu cứ cần người khác công nhận mới thấy mình có giá trị. Giá trị của ta không nằm ở số người vỗ tay, không nằm ở số lời khen, không nằm ở việc ta có hơn ai hay không. Giá trị của ta nằm ở chỗ ta là con cái Thiên Chúa, được yêu thương, được gọi tên, được trao một hành trình riêng để sống cho trọn vẹn.

Đừng so sánh, vì so sánh dễ sinh ganh tỵ. Ganh tỵ làm mắt ta mờ đi trước những ơn lành mình đang có. Khi ganh tỵ, ta không còn vui được với niềm vui của người khác, cũng không còn biết ơn vì phần phúc của mình. Ganh tỵ biến trái tim thành một căn phòng chật chội, nơi niềm vui của người khác trở thành nỗi khó chịu của mình. Nhưng người có bình an thì khác. Họ biết vui khi người khác được chúc phúc, vì họ tin rằng Chúa không thiếu ơn để ban cho từng người. Hoa của người khác nở không làm mất mùa xuân của mình. Thành công của người khác không lấy đi phần phúc Chúa dành cho mình.

Đừng so sánh, vì so sánh cũng dễ sinh mặc cảm. Mặc cảm khiến ta thu mình lại, không dám thử, không dám bắt đầu, không dám bước tiếp. Ta cứ nghĩ mình không đủ giỏi, không đủ đẹp, không đủ hay, không đủ xứng đáng. Nhưng có khi điều Chúa cần nơi ta không phải là sự hoàn hảo, mà là sự sẵn lòng. Chúa có thể làm nhiều điều lớn lao từ những con người nhỏ bé biết đặt mình trong tay Ngài. Một hạt giống nhỏ, nếu chịu ở lại trong đất, vẫn có thể trở thành cây. Một con người bình thường, nếu biết trung thành mỗi ngày, vẫn có thể trở thành dấu chỉ của hy vọng cho người khác.

Hãy tập nhìn lại mình bằng lòng thương xót. Đừng chỉ thấy những điều mình chưa làm được. Hãy nhìn xem mình đã đi qua bao nhiêu điều mà vẫn còn đứng đây. Hãy nhớ những ngày tưởng không vượt nổi mà mình đã vượt qua. Hãy nhớ những lần đau mà mình đã không trở thành người độc ác. Hãy nhớ những khi mệt mà mình vẫn chu toàn bổn phận. Hãy nhớ những lúc muốn bỏ cuộc mà mình vẫn âm thầm bước tiếp. Có thể ta chưa ở nơi mình muốn đến, nhưng ta cũng không còn là con người yếu đuối của ngày xưa nữa. Như thế đã là một hồng ân.

Mỗi ngày tốt hơn một chút không phải là khẩu hiệu để tự ép mình. Đó là một con đường hiền lành. Không cần hôm nay phải thay đổi toàn bộ cuộc đời. Chỉ cần hôm nay sống thật hơn hôm qua một chút. Cầu nguyện sâu hơn một chút. Yêu thương chân thành hơn một chút. Làm việc có trách nhiệm hơn một chút. Nói ít điều làm đau người khác hơn một chút. Biết lắng nghe hơn một chút. Biết dừng lại trước cơn nóng giận hơn một chút. Biết cảm ơn Chúa trước khi than phiền hơn một chút.

Và khi lỡ có ngày mình không tốt hơn hôm qua thì cũng đừng tuyệt vọng. Đời sống con người không phải đường thẳng đi lên mãi. Có ngày tiến, có ngày lùi. Có ngày mạnh mẽ, có ngày yếu đuối. Có ngày lòng đầy ánh sáng, có ngày lòng mờ mịt như sương. Điều quan trọng là đừng lấy một ngày tệ để kết luận cả đời mình tệ. Đừng vì một lần ngã mà quên bao lần mình đã đứng lên. Đừng vì một lỗi lầm mà tự xóa hết những cố gắng âm thầm. Người trưởng thành không phải là người không bao giờ vấp, mà là người biết trở về, biết sửa, biết học, biết tiếp tục.

Có những chiến thắng không ai thấy nhưng rất đáng quý. Chiến thắng khi ta giữ được miệng trước một cơn giận. Chiến thắng khi ta không đáp trả một lời xúc phạm bằng lời độc hơn. Chiến thắng khi ta từ chối một cám dỗ nhỏ. Chiến thắng khi ta không để nỗi buồn điều khiển cả ngày sống. Chiến thắng khi ta cầu nguyện dù trong lòng khô khan. Chiến thắng khi ta chọn tha thứ, không phải vì người kia xứng đáng, mà vì lòng mình cần được tự do. Những chiến thắng ấy không ồn ào, không có tiếng vỗ tay, nhưng trước mặt Chúa, chúng rất đẹp.

Đừng chạy theo cuộc đua mà chính mình không được gọi tham dự. Có người được gọi để đứng nơi ánh sáng, có người được gọi để âm thầm thắp sáng phía sau. Có người được gọi để nói thật nhiều, có người được gọi để lắng nghe thật sâu. Có người được gọi để đi xa, có người được gọi để ở lại và làm cho nơi mình sống trở nên ấm hơn. Không ơn gọi nào nhỏ nếu được sống bằng tình yêu lớn. Không hành trình nào vô nghĩa nếu được đặt trong tay Chúa.

Thay vì hỏi: “Tại sao tôi không bằng người ta?”, hãy hỏi: “Hôm nay tôi có thể tốt hơn hôm qua ở điểm nào?” Thay vì hỏi: “Bao giờ tôi mới được như họ?”, hãy hỏi: “Chúa muốn tôi trung thành với điều gì trong hôm nay?” Thay vì nhìn vào thành công của người khác để buồn, hãy nhìn vào những ơn Chúa đã trao để biết ơn. Thay vì dùng cuộc đời người khác làm áp lực, hãy dùng hành trình của chính mình làm trường học.

Có những người đi chậm nhưng rất xa, vì họ không bỏ cuộc. Có những người không nổi bật nhưng rất sâu, vì họ sống chân thành. Có những người không ồn ào nhưng rất mạnh, vì họ biết chiến đấu trong thinh lặng. Có những người không hơn ai nhưng mỗi ngày đều hơn chính mình một chút, và chính họ là những người đang lớn lên thật sự. Bởi vì cuộc đời không thưởng cho người chỉ biết so sánh, mà thường mỉm cười với người biết kiên trì.

Hãy nhớ rằng Chúa không dựng nên ta để tự hành hạ mình bằng việc so đo. Chúa dựng nên ta để sống, để yêu, để lớn lên, để sinh hoa trái theo mùa của mình. Đừng ghét bản thân vì mình chưa hoàn hảo. Đừng khinh thường những cố gắng nhỏ bé. Đừng mệt mỏi vì cứ nhìn mãi sang lối đi của người khác. Hãy trở về với con đường của mình, với bổn phận hôm nay, với nhịp thở hôm nay, với ơn Chúa hôm nay.

Mỗi buổi sáng, hãy bắt đầu bằng một lời nguyện rất đơn sơ: “Lạy Chúa, xin cho con hôm nay tốt hơn con của hôm qua một chút. Xin cho con bớt nóng nảy hơn, bớt ích kỷ hơn, bớt sợ hãi hơn, bớt so sánh hơn. Xin cho con biết yêu thương hơn, kiên nhẫn hơn, khiêm nhường hơn, biết ơn hơn. Xin cho con đi chậm cũng được, miễn là con đi đúng đường và không rời khỏi tay Chúa.”

Rồi cứ thế mà sống. Chậm thôi, nhưng chắc. Nhỏ thôi, nhưng bền. Âm thầm thôi, nhưng thật. Đừng cần phải trở thành ai khác. Đừng cần phải chứng minh với cả thế giới. Chỉ cần mỗi ngày, khi nhìn lại, ta thấy mình đã cố gắng sống tử tế hơn một chút, đã bớt làm đau người khác hơn một chút, đã biết thương mình đúng cách hơn một chút, đã gần Chúa hơn một chút.

Đó là một cuộc vượt qua đẹp nhất: không phải vượt qua người khác, mà vượt qua chính mình. Vượt qua cái tôi nóng nảy. Vượt qua sự lười biếng. Vượt qua nỗi sợ bị đánh giá. Vượt qua thói quen than trách. Vượt qua mặc cảm. Vượt qua ganh tỵ. Vượt qua những giới hạn cũ để trở thành phiên bản bình an hơn, khiêm nhường hơn, nhân hậu hơn của chính mình.

Đừng so sánh với ai. Vì cuộc đời này không phải là cuộc thi xem ai hơn ai, mà là hành trình mỗi người trở nên đúng như Chúa muốn mình trở nên. Chỉ cần hôm nay ta tốt hơn hôm qua một chút, lòng sáng hơn một chút, lời nói hiền hơn một chút, đức tin vững hơn một chút, tình yêu lớn hơn một chút, thì ngày hôm nay đã không uổng phí.

Cứ đi chậm mà chắc. Cứ sống âm thầm mà sâu. Cứ cố gắng nhỏ bé mà bền bỉ. Rồi một ngày nhìn lại, ta sẽ ngạc nhiên nhận ra: những thay đổi rất nhỏ mỗi ngày đã làm nên một con người rất khác. Không cần ồn ào, không cần hơn ai, không cần được cả thế giới công nhận. Chỉ cần trước mặt Chúa, ta có thể mỉm cười và nói: “Con chưa hoàn hảo, nhưng con đã cố gắng. Con chưa đi nhanh, nhưng con không bỏ cuộc. Con chưa hơn ai, nhưng hôm nay con đã tốt hơn chính con của ngày hôm qua.”

Lm. Anmai, CSsR