ĐỨC GIÁM MỤC ĐAMINH MARIA HỒ NGỌC CẨN. (1876 – 1948)

 

2. ĐỨC GIÁM MỤC ĐAMINH MARIA HỒ NGỌC CẨN. (1876 – 1948)

Sinh ngày 3 tháng 12 năm 1876, tại xứ đạo Ba Châu (làng Vĩnh Lưu, xã Phú Lương, huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên – Huế với tên khai sinh là Hồ Ngọc Ca.

Ông cố Giuse Hồ Ngọc Thi và bà cố Anna Nguyễn Thị Đào.

Do cha mất sớm, mẹ đem ông và người em trai về sống tại quê ngoại ở làng Trường An (còn có nghệ danh là Phường Đúc, vì làng này chuyên nghề đúc đồng nổi danh xứ Huế), họ đạo Trường An, giáo xứ Thợ Đúc, thuộc huyện Hương Thủy, cùng tỉnh Thừa Thiên.

Năm 1889, ngài được cha  Phanxicô Xaviê Trương Văn Thường nhận làm nghĩa tử và gởi vào tiểu chủng viện An Ninh – Quảng Trị.

- Năm 1890 : Cha già Thường "trối" ngài lại cho Cha Allys (sau là Giám mục Huế, thường gọi là Đức cha Lý). Năm sau, Cha già Thường qua đời.

- Năm 1896 : nhập Đại Chủng viện Phú Xuân.

- Năm 1898 : chịu phép cắt tóc. Dịp này ngài đổi tên là Hồ Ngọc Cẩn.

- Năm 1899 : chịu bốn chức nhỏ.

- Tháng 12-1900 : chịu chức Năm.

- Ngày 02-02-1902 : chịu chức Phó tế

- Ngày 20-12-1902 : chịu chức Linh mục khi mới 26 tuổi.

Ngài mở lớp dạy chữ cho trẻ em và người lớn nhằm nâng cao dân trí, dạy dỗ kinh bổn, cách đối xử với mọi người. Các việc này làm nhiều giáo dân yêu mến ngài.

Tháng 9 năm 1910, ngài được cử làm giáo sư tại Tiểu chủng viện An Ninh và là một giáo sư người Việt Nam đầu tiên giảng dạy tại chủng viện Công giáo. Ngài phụ trách các môn Latin, Pháp, Toán, Việt với một phương pháp sư phạm rất tiến bộ, dễ hiểu, dễ nhớ, trình bày rõ ràng, sáng sủa và nhẹ nhàng.

- Năm 1923 : cha Sở họ Trường An, kiêm việc gầy dựng Dòng Thánh Tâm, Huế đang được Đức cha Lý thành lập.

- Năm 1924 : làm Bề trên tiên khởi Dòng Thánh Tâm.

Ngài dành tâm huyết xây dựng các cơ sở tôn giáo, đào tạo tu sĩ và gầy dựng bốn trường Sơ đẳng Tiểu học, trao cho các tu sĩ Thánh Tâm điều khiển, ở Trường An, Phủ Cam, Kim Long và Lại Ân.

Ngày 12 tháng 3 năm 1935, Giáo hoàng Piô XI ký sắc phong bổ nhiệm linh mục Đaminh Maria Hồ Ngọc Cẩn làm giám mục phó hạt tông tòa Bùi Chu.

Hiệu tòa Zenobia.

Lễ tấn phong cho vị tân chức diễn ra vào ngày 29 tháng 6 năm 1935 tại nhà thờ Phú Cam, Huế, do Khâm sứ Columban Dreyer chủ phong với sự phụ phong của hai Giám mục Chabanon Giáo (Hạt Đại diện Tông Tòa Huế) và Gioan.Baotixita Nguyễn Bá Tòng (Hạt Đại diện Tông Tòa Phát Diệm), cùng với sự chứng kiến giám mục Allys Lý và Martial Pierre Marie Jannin Phước từ Kon Tum.

Khẩu hiệu giám mục : “Hết tình nhẫn nhục và tận tâm giáo huấn”.

Ngài lên đường đến Bùi Chu  ngày 1 tháng 8 năm 1935.

Ngày 17 tháng 5 năm 1936, giám mục Munagorri trao quyền lãnh đạo Địa phận lại cho giám mục Hồ Ngọc Cẩn, và một tháng sau đó, giám mục này qua đời.

Ngày 8 tháng 9 năm 1946, ngài cho lập dòng tu Chị em con Đức Mẹ Mân côi Bùi Chu (còn gọi là Dòng Nữ Ðức Mẹ Mân côi).

Ngày 27 tháng 11 năm 1948, ngài qua đời sau 13 năm cai quản Hạt Đại diện Bùi Chu, hưởng thọ 72 tuổi và được an táng tại nhà thờ chính tòa Bùi Chu.